نفقه زوجه

نفقه زوجه

ماده 1107 قانون مدنی اینطور می‌گوید که نفقه شامل همه نیازهای متعارف، متناسب با نیاز زن مانند خوراک، پوشاک، سرپناه و حتی هزینه بهداشتی و درمانی می‌شود. شاید جالب باشد بدانید که در مواردی، حضور یک خادم در کنار زن برای انجام امور او نیز نوعی نفقه محسوب می‌شود؛ مواردی مانند بیماری یا حتی شرایط خانوادگی و شان او. قاعده کلی این است که حقوق زوجه شامل همه نیازهای متعارف و متناسب با شآن زن است. یکی از مهم‌ترین ملاک‌های کارشناس برای تعیین نفقه، وضعیت زن و نیازهای او می‌باشد.

در این مقاله قرار است به شبهات زیر پاسخ بدهیم:

  1. در چه صورت نفقه به زن تعلق نمی‌گیرد؟
  2. در ایام نامزدی، نفقه زن بر عهده چه کسی است؟ در دوران عقد چطور؟
  3. پس از طلاق تکلیف نفقه زوجه چه می شود؟ پس از وفات مرد، به همسرش همچنان نفقه تعلق می گیرد؟
  4. تمکین چه رابطه‌ای با نفقه دارد؟ در صورت عدم تمکین، نفقه لازم است پرداخت بشود؟

در چه صورتی نفقه به زوجه تعلق نمی‌گیرد؟

در ابتدا می توان گفت پرداخت نفقه هیچ ربطی به وضعیت مالی مرد نداشته و در تمامی حالات او موظف به تامین و پرداخت نفقه است. با این وجود در قانون موارد پیش‌بینی شده که مطابق با آن‌ها می توان از پرداخت نفقه امتناع کرد که ازجمله شاخص‌ترین آن‌ها می توان به موارد زیر اشاره کرد. لازم است بدانید که مطالبه نفقه با مطالبه مهریه هیچ ارتباطی ندارند و این دو دو موضع متفاوت اند.

  1. وجود شرط ضمن عقد مبنی برعدم پرداخت نفقه در شرایط خاص (محل اختلاف بین فقها و حقوق‌دانان)
  2. عدم تمکین زوجه از زوج

اما آیا فقط موارد بالا موجب ایجاد حق قانونی عدم پرداخت نفقه زوجه می‌شود؟ در ادامه به بررسی پاسخ برخی از شبهات خواهیم پرداخت.

  1. در دوران نامزدی چیزی به نام نفقه زوجه وجود دارد؟
  2. در دوران عقد نفقه به زوجه تعلق می گیرد یا خانواده زن موظف به تامین او هستند؟
  3. پس از وفات زوج، تکلیف نفقه زوجه چگونه معین می گردد؟
  4. پس از طلاع تکلیف نفقه زن چه می‌شود؟

آیا در دوران نامزدی، نفقه زوجه وجه قانونی دارد؟

پیشنیاز پرداخت نفقه به زن عقد دائم است نه عقد موقت و امثالهم. در دوران نامزدی (مطابق با تعریف عرف) چون عقد دائم انجام نشده و زن و مرد هنوز در عقد شرعی یکدیگر نیستند تعهدات و تکالیف قانونی عقد دائم مانند پرداخت نفقه زوجه مابین آن‌ها رسمیت ندارد. علاوه بر این نکته چون در ایام نامزدی تمکین زوجه از زوج وجود ندارد پس پرداخت نفقه زوجه هم معنی پیدا نمی کند. پس از دوران نامزدی زمانی که عقد دائم بین مرد و زن جاری شد پرداخت نفقه زوجه هم قابل تعریف خواهد بود.

در دوران عقد نفقه به زوجه تعلق می گیرد یا خانواده زن همچنان موظف به تامین مخارج او هستند؟

اگر زوجین پس از عقد نکاح دائم با یکدیگر به توافقی مبنی بر زمان برگزاری عروسی و پا گذاشتن به زندگی مشترک داشته باشند روال قضایی عموما به این سمت است که تا قبل از برگزاری عروسی نفقه به زوجه تعلق نمی گیرد. اما اگر پس از آن تاریخ زوجه به حال خود، بلاتکلیف رها شده باشد و زوج اقدامی برای شروع زندگی مشترک نکند، زن می تواند طلب مهریه کند. اما اگر زوج، زوجه را بلاتکلیف رها کند و اقدامی برای شروع زندگی پس از آن تاریخ نکند زوجه می تواند مطالبه نفقه کند.

تمکین چیست؟ چه ارتباطی با نفقه زوجه دارد؟

تمکین به معنی آن است که زن لازم است در منزل مشترک با همسر خود سکونت داشته و از شوهرش در انجام وظایف و امور زناشویی اطاعت کنند. قانون مدنی اینطور تعریف می کند که ریاست خانواده از جمله وظایف و صفات شوهر است و به همین دلیل زوجه می بایست در امور خانواده از او اطاعت کند. اگر زن عمدا و بدون عذرشرعی و قانونی از مرد تمکین نکند، به او ناشزه گفته می شود. از آن جا که نفقه زوجه در قبال تمکین زن از شوهر قابل تعریف است، چنانچه زن از شوهر خود تمکین نکند به او نفقه تعلق نمی‌گیرد.

نفقه زوجه پس از طلاق چه می‌شود؟

آیا زن پس از طلاق شامل حقوق مرتبط با نفقه زوجه می شود؟ طلاق توافقی قوانین حقوقی نفقه زوجه را نفی می کند؟ در اینجا باید گفت هرچند که پس از طلاق مرد همچنان موظف است نفقه فرزندان را پرداخت کند اما دیگر تعهدی به زن نداشته و در مورد پرداخت نفقه زوجه مسئولیتی ندارد.

 از جمله مهمترین دلایل این قانون می توان به عدم وجود تمکین برای زن و جدا بودن محل سکونت زن و مرد اشاره کرد ، مرد موظف به پرداخت نفقه به زن نیست . اگر خاطرتان باشد در ابتدای مقاله نیز گفته شد که یکی از مواردی که باعث رفع مسئولیت پرداخت نفقه زوجه می شود همین عدم تمکین است.

یک استثنا در این رابطه وجود دارد و آن است که در صورتی که در طلاق رجعی، زن می تواند تا پایان مدت عده طلاق، در محل سکونت همسرش همسرش سکونت نماید و مرد هم موظف است که نفقه را بابت نیازهای زن به وی بپردازد. پرداخت نفقه تا پایان مدت زمان عده زن برقرار است مشروط بر آن که علت طلاق ناشزه بودن زن نباشد. 

میزان نفقه زوجه چه مقدار است؟

در ماده 1107 قانون مدنی مصادیق نفقه بیان شده است. این مصادیق انحصاری نبوده و تمامی نیازهای زن را شامل نمی شود. علاوه بر موارد مندرج در قانون مواردی دیگری را هم می توان بنا به شرایط زن به عنوان نفقه در نظر گرفت. مطابق این ماده تمامی نیازهای متعارف زن متناسب با شان او باید مهیا بشود بنابراین لذا تعیین میزان نفقه زن امکانپذیر نمی باشد . در مورد هر یک از نیازهای زن باید شرایط خانوادگی اون کارشناسی شده و قاضی تصمیم درست را بگیرد. بنابراین تعیین میزان نفقه زن نیازمند بررسی و ارجاع امر به کارشناسی است . کارشناسان با بررسی عوامل مختلف میزان نقفه را کارشناسی می کنند.

آیا بعد از فوت همسر به زن نفقه تعلق می‌گیرد؟

آیا بعد از وفات همسر، همچنان به زوجه نفقه تعلق می‌گیرد؟ پس از وفات، تمکین معنای خاصی ندارد؛ تکلیف نفقه و نیازهای زوجه چه می‌شود؟ در پاسخ باید گفت که پس از وفات همسر دو حالت برای پرداخت نفقه ممکن است:
1.  از آنجا که پس از وفات همسر، زن موظف به نگه داشتن عده است پس زن مستحق دریافت نفقه زوجه می‎‌باشد.  مدت عده وفات شوهر چهار ماه و ده روز است اون  می تواند دادخواست مطالبه نفقه بعد از فوت شوهرش را بدهد
.2 زن می تواند نفقه گذشته زندگی خود را مطالبه کند. . بنابراین ، در صورتی که زن از همسر خود تمکین کرده باشد ولی نفقه ای نگرفته باشد ، می تواند بابت نفقه گذشته خود نیز اقدام کند که این نفقه از اموال شوهر قابل پرداخت خواهد بود . 

 

ضمانت اجرایی پرداخت شرط نفقه زوجه

باتوجه به ماده 1111 قانون مدنی زوجه می تواند در صورت پرهیز  شوهر از دادن نفقه ، به مراجع قضایی مراجعه کند. محکمه با کارشناسی خود میزان نفقه را محاسبهو مرد را مکلف به پرداخت آن می کند. لازم است بدانید که بر اساس ماده 1129 قانون مدنی اگر شوهر پس از صدور حکم همچنان از دادن نقفه پرهیز کند، زن می تواند برای طلاق به مراجع قضایی مراجعه کرده و درخواست طلاق بدهد. در این صورت قانون، مرد را مکلف به طلاق زن می کند.

لازم به ذکر است که مطابق با قانوانین تعزیرات عدم پرداخت نفقه زوجه باوجود منابع مالی کافی نزد همسر، دارای جزای کیفری بوده و چنانچه تمایل دارید در رابطه با آن بیشتر بدانید می توانید با کارشناسان حقوقی ما مشورت کنید.

 

هزینه های درمان زوجه تا چه حد به عنوان نفقه زوجه بر عهده مرد است؟

در این خصوص عموما منظور از نفقه زوجه در مراحل درمان بیماری شامل هزینه های درمان متعارف می باشد و چنانچه بحث بیماری لاعلاج یا صعب العلاج مطرح باشد و این درمان هزینه‌ی سنگینی داشته باشد وجوبی برای پداخت آن برای مرد نیست.در این خصوص لازم است که قاضی زن و مرد را بررسی کرده و بر اساس احوال و وضعیت مالی آن‌ها حکم مناسب را صادر کند.

بیماری روانی همسر و تاثیر آن بر نفقه زوجه

بیماری روانی حتی در مراحل حاد، نافی حق نفقه زوجه نمی باشد چرا که در ایام مریضی هم زوجه نیاز به هزینه درمان و سایر هزینه‌های جانبی دارد.

ثبت نظر

کاربر محترم از طریق فرم زیر نظرات خود را برای ما ارسال کنید.

کد امنیتی

نظرات ارسالی کاربران

ثبت پرسش

شما عزیزان میتوانید از طریق این بخش سوالات خود را مطرح کنید تا به صورت رایگان و در اسرع وقت پاسخ داده شود

اینجا کلیک کنید