سرقت

یکی از رایج ترین جرایم کیفری که بسیاری از افراد در طول زندگی با آن مواجه شده اند سرقت است. سرقت در حالت کلی به شکل های مختلف و با اهداف گوناگونی انجام می شود و به همین دلیل فضای مجازاتی بسیار گسترده ای دارد. در ادامه به جزئیات این جرم و مجارات آن می پردازیم. با ما همراه باشید.

قبل از اینکه به مجازات سرقت بپردازیم می خواهیم این کلمه را به صورت اجمالی تعریف کنیم. در حالت کلی سرقت به معنی ربودن مال دیگری به طور پنهانی می باشد. در این تعریف چهار عنصر ربودن، مال، دیگری و پنهانی نقش اصلی را بازی می کنند.

انواع سرقت کدام است؟

به طور کلی سرقت به انواع مختلفی دسته بندی می شود که می توان رایج ترین آن ها در دو دسته ی سرقت تعزیری و سرقت حدی تقسیم بندی کرد.

سرقت تعزیری

از نظر حقوقی می توان گفیت سرقتی که شرایط سرقت حدی را نداشته باشد تعزیری نامیده می شود. در این صورت مجازاتی برابر با 6 ماه تا سه سال زندان و تا 74 ضربه شلاق در پی خواهد داشت. این نوع سرقت می بایست شرایط زیر را داشته باشد.

  • در صورتی که سرقت در محل مسکونی و یا توابع آن انجام شود.
  • سرقت در جایی انجام شود که سارق برای انجام سرقت درخت، بوته، نرده و یا پرچین شکسته باشد.
  • سرقت در شب واقع شده باشد.
  • سارقین دو نفر یا بیشتر باشند.
  • سارق مستخدم باشد و مال صاحب کار خود را دزدیده باشد.
  • شاگرد و یا کارگر یک دکان، کارخانه و یا انبار اقدام به سرقن کند.
  • پرسنل هتل، کاروان سرا و یا کسانی که به طور کلی به اقتضای کارشان اموالی در دسترس آن هاست و به آن ها دستبرد زده است.

سرقت تعزیری به صورت جزئی تر می تواند به سه دسته تقسیم بندی شود.

سرقت ساده: این نوع سرقت دارای ارکان و شرایط عمومی است و هیچ یک از شرایط سرقت حدی و یا مشدد را ندارد.

سرقت مخل نظم: نوعی سرقت تعزیری محسوب می شود کع فاقد شرایط اجرای حداست. در این حالت سارق مخل نظم عمومی می شود بنابراین حتی اگر شاکی خصوصی نیز نداشته باشد نیز به یک تا پنج سال حبس تعزیری ممکن است محکوم شود.

سرقت مشدد: مقصود از سرقت مشدد هرگونه سرقتی است که یک یا چند عامل از عوامل تشدید مجازات را دارا باشد.

سرقت حدی

اگر بخواهیم به صورت کلی سرقت حدی را تعریف کنیم، این نو سرقت عبارت است از: ربودن مخفیانه معادل 5/4 نخود طلای مسکوک متعلق به غیر با هتک هرز توسط شخص بالغ و عاقل و مختار در غیر سال قحطی که مرتکب پدر مالباخته نباشد. این نوع سرقت نیز می باست از برخی شرایط پیروی کند که این شرایط در ادامه بیان می شود. سرقت حدی نیز به صورت جزئی تر به دو دسته ی سرقت با شرایط خاص و راهزنی تقسیم بندی می شود.

  • سارق باید بالغ باشد.
  • سارق به سرقت وادار نشده باشد و بداند که مال دیگری را می رباید.
  • سارق بداند که این عمل حرام است و صاحب مال ،مال را در حرز قرار داده باشد.
  • سارق در حال اضطرار سرقت نکرده باشد.
  • سرقت در سال قحطی صورت نگرفته باشد.
  • سارق مال را به قصد دزدی برداشته باشد.
  • مال مسروقه در حرز متناسب قرار گرفته باشد.
  • مال مسروقه از اموال دولتی و وقف نباشد.

سرقت با شرایط خاص: در این حالت سرقت باید به صورت مخفیانه انجام شود و صاحب مال از آن بیخبر باشد. در صورتی که سرقت با آکاهی صاحب مال انجام شود مجازات حد نخواهد شد. به علاوه سرقت در حالتی مجازات حد دارد که در سال قحطی انجام نشود. همچنین اگر فرد به دلیل تامین معاش خانواده اقدام به دزدی کند مستلزم حد سرقت نیست.

راهزنی: یکی از سرقت هایی که مستلزم حد می باشد، راهزنی می باشد. در واثع راهزنی یعنی گرفتن اموال مسافرین عابرین به صورت غافلگیرانه و یا تهاجم مسلحانه. هر گاه با اسلحه امنیت مردم یا جاده را بر هم زند و رعب و وحشت ایجاد کند محارب است که در این صورت به مجازات اعدام یا قطع دست راست یا پای چب یا تبعید محکوم می شود. از جمله شرایطی که جرم راهزنی در آن صورت می پذیرد می توان به موارد زیر اشاره کرد.

  1. محل وقوع جرم دزدی راهزنی و مسلحانه باید یکی از راههای خارج شهر یا روستا باشد
  2. سلاح راهزن اعم از سلاح سرد مثل شمشیر و یا گرم مثل تفنگ باشد
  3. کمین کردن و غافلگیر ساختن و تهاجم علنی به عابرین
  4. مقید نبودن سارقین به تعداد معین ، راهزن می تواند حتی یک نفر باشد
  5. تقدیم حفظ امنیت راهها بر حفظ اموال در اقدام مامورین
  6. غیرقابل گذشت بودن حد محاربه و افساد فی الارض

عوامل تشدید مجازات چیست؟

هرگاه سرقت مذکور دارای شرایط حد نباشد و تمامی پنج شرط زیر را داشته باشد محکوم به پنج تا بیست سال حبس و تا 74 ضربه شلاق می گردد.

  • سرقت در شب واقع شده باشد.
  • سارقین دو نفر یا بیشتر باشند.
  • یک یا چند نفر از آنها حامل سلاح ظاهر یا مخفی بوده باشند.
  • از دیوار بالا رفته یا حرز را شکسته یا کلید ساختگی به کار برده یا اینکه عنوان یا لباس مستخدم دولت را اختیار کرده یا بر خلاف حقیقت خود ‌را مامور دولتی قلمداد کرده یا در جایی که محل سکنی یا مهیا برای سکنی یا توابع آن است سرقت کرده باشند.
  • در ضمن سرقت کسی را آزار یا تهدید کرده باشند.

اگر سرقت مقرون به آزار باشد و یا سارق مسلح باشد وی به سه ماه تا ده سال زندان و تا 74 ضربه شلاق محکوم می گردد. در صورتی که جرحی با سلاح واقع شده باشد، علاوه بر مجازات فوق به حداکثر مجازات مذکور نیز محکوم می گردد.

هر کس مرتکب ربودن مال دیگری از طریق کیف‌زنی – جیب‌بری و امثال آن شود به حبس از یک تا پنج سال و تا (۷۴) ضربه شلاق ‌محکوم خواهد شد.

هر گاه سرقت در مناطق سیل یا زلزله‌زده یا جنگی یا آتش‌سوزی یا در محل تصادف رانندگی صورت پذیرد و حائز شرایط حد نباشد مرتکب به مجازات حبس از یک تا پنج سال و تا (۷۴) ضربه شلاق محکوم خواهد شد.

در سایر موارد که سرقت مقرون به شرایط مذکور در مواد فوق نباشد مجازات مرتکب، حبس از سه ماه و یک روز تا دو سال و تا (۷۴)‌ضربه شلاق خواهد بود.

سرقت چه مجازاتی را در پی دارد؟

مجازات سارق وابسته به نوع سرق وی است. در بخش های قبلی بیان کردیم که در حالت کلی سرقت به دو دسته تعزیری و حدی دسته بندی می شود که مجازات این دو دسته بایکدیگر متفاوت است.

اگر سارق به سرقت تعزیری محکوم گردد به حبس سه ماه و یک روز تا دو سال و تا 74 ضربه محکوم می گردد.

اگر سارق به سرقت حدی محکوم گردد می بایست مرتبه سرقت مشخص شود. سرقت حدی دارای چهار مرتبه است. در مرتبه اول چهار انگشت دست راست سارق قطع می شود. در مرتبه دوم پای چپ سارق از پایین تا برآمدگی قطع می گردد. در مرتبه سوم به حبس ابد محکوم می گردد و در مرتبه چهارم اعدام است حتی اگر سرقت در زندان صورت پذیرد.

ثبت نظر

کاربر محترم از طریق فرم زیر نظرات خود را برای ما ارسال کنید.

کد امنیتی

نظرات ارسالی کاربران